Política
O Congreso aproba a lei para transferir a AP-9 a Galiza tras o pacto do BNG, PSOE e Sumar

O pleno do Congreso dos Deputados deu luz verde este xoves á proposición de lei sobre a AP-9, coa que se inicia o camiño para ceder tanto a xestión como a titularidade da autopista a Galiza. A norma seguirá o seu percorrido parlamentario no Senado mentres se agarda que o traspaso concreto sexa negociado nunha comisión bilateral entre a Xunta e o Executivo central. A única oposición ao texto veu dos votos do PP e Vox.

A iniciativa ten a súa orixe no Parlamento de Galiza, aínda que non tomou pulo ata hai unhas semanas, cando PSOE, BNG e Sumar alcanzaron un acordo para ampliar o seu alcance: xa non se limitaría á xestión, senón que incluiría tamén a titularidade da vía. Ese entendemento deu lugar a unha proposición de lei orgánica que agora transita cara á Cámara Alta.

A Xunta e o PP mostraron o seu malestar co proceso, ao considerar que o texto resultante non recolle fielmente o que aprobou no seu día o Parlamento galego. Os populares tentaron reconducir a situación mediante emendas, pero todas foron rexeitadas.

No debate celebrado no pleno, os grupos que respaldaron a lei —PSOE, Sumar e BNG— cualificárona de “reivindicación histórica”. Pola súa parte, Sumar e BNG foron máis aló e reclamaron que a AP-9 poida ser algún día “libre de peaxes”.

O contido do acordo entre PSOE, Sumar e BNG

O obxectivo declarado da lei é “a transferencia á Comunidade Autónoma de Galiza da titularidade da AP-9 e as competencias sobre o réxime xurídico da concesión, así como as funcións e servizos da autopista AP-9 á Comunidade Autónoma de Galiza”. Cómpre lembrar que os socialistas presentaran inicialmente unha emenda que esquivaba a cuestión da titularidade, aínda que finalmente se sumaron a este texto máis ambicioso.

O mecanismo previsto pasa por que a Administración Xeral do Estado e a Xunta eleven á Comisión Mixta de Transferencia unha proposta que fixe as condicións do traspaso, a cal deberá ser aprobada mediante real decreto.

Entre os aspectos que deberá regular ese acordo figuran a autorización de novos treitos ou reformas na infraestrutura, a supervisión e inspección do funcionamento da autopista, a potestade sancionadora fronte a incumprimentos da concesionaria e, de forma especialmente relevante, todo o relativo ao réxime económico-financeiro da concesión. Este último punto abarca, segundo o texto, “o establecemento, actualización e supresión das tarifas e peaxes, así como a aplicación de programas de desconto, incluíndo a autorización daqueles que sexan voluntarios a instancia da concesionaria”.

O reparto de responsabilidades económicas

En materia económica, o texto establece unha distinción clara entre o que lle corresponde asumir ao Estado e o que recaerá sobre a Xunta. O Goberno central manterá as obrigas derivadas de decisións tomadas durante o período en que tivo a competencia sobre a vía, incluídas as revisións de tarifas que delas se deriven.

A comunidade autónoma, pola súa parte, asumirá “todas as obrigas con repercusións económicas e financeiras consecuencia das modificacións que sobre o réxime económico financeiro da concesión promova unha vez efectivo o traspaso”. Ademais, calquera decisión que implique un aumento dos compromisos económicos xa previstos “deberá ser asumida integramente pola comunidade na contía que este incremento supoña”.

Un día doce para o BNG

“Hoxe imos dar un paso decisivo para dar cumprimento a unha aspiración do pobo galego que motivou a unanimidade reiterada do Parlamento Galego e tamén un consenso da sociedade galega en relación á transferencia da AP-9”, sinalou o deputado do BNG durante o debate final da Proposición de Lei.

Mais, por outra parte, Rego deixou claro que “é só unha das aspiracións que ten o pobo galego en relación coa Autoestrada do Atlántico: a outra é ver que temos unha autoestrada libre de peaxes, rematando dunha vez por todas coa discriminación que implica seguir pagando portaxes por unha infraestrutura xa amortizada”. Neste sentido, o deputado nacionalista adiantou que o BNG “mantén en alto a bandeira da reclamación dunha AP-9 galega e libre de peaxes”.