Educación
Dous institutos galegos denuncian a imposición da FP Básica sen recursos nin consenso

O 10 de xuño, o Diario Oficial de Galicia publicou a resolución coa oferta formativa para o curso 2026-2027. Entre as novidades figuraban dous ciclos de FP Básica que ninguén esperaba ou que, polo menos, ninguén nos centros afectados fora quen de planificar en condición algunha: Mantemento de Vehículos no IES de Carral, provincia da Coruña, e Electricidade e Electrónica no IES República Oriental do Uruguai (ROU) de Teis, en Vigo.

En ambos os casos, a sorpresa non era só a do anuncio, senón a da forma. Os equipos directivos souberon da decisión poucos días antes da publicación, sen prazo para valorala, sen resposta ás dúbidas que xa tiñan formulado. 

Cómpre sinalar que ambos os centros son pequenos e teñen en común que a súa oferta se limita ata agora á ESO —no caso do IES ROU, tamén ao Bacharelato—, sen experiencia previa en ciclos de FP.

A reacción en Carral foi inmediata. O equipo directivo presentou a dimisión en bloque o día 11 de xuño. Ese mesmo día convocouse unha concentración ante o instituto e unha folga do profesorado.

Dous centros, un mesmo patrón

Segundo o director do IES de Carral, Anxo Gómez, a consellaría deu ao centro un único día de prazo para decidir se acollía o ciclo voluntariamente. A dirección rexeitou a proposta non por oposición á FP Básica como modalidade, senón por considerar que un día era tempo insuficiente para avaliar as implicacións. Remitiu entón un escrito con varias dúbidas á espera de resposta. “Quedaron en contestalo, pero por aquí non pasou ninguén”, explica Gómez, “e despois saíu aprobado no DOG”.

O director insiste en que a protesta non cuestiona a FP Básica en si. O escrito enviado á consellaría polo equipo directivo e o claustro é claro nese punto: rexeitan a ausencia de consenso, a falta de planificación e a publicación no DOG sen que as preguntas formuladas polo centro obtivesen resposta. 

Entre as dúbidas que quedaron sen resolver figura a cuestión dos espazos. O ciclo de Mantemento de Vehículos require un taller equipado con elevadores, ferramentas e produtos específicos, un ambiente con riscos que o profesorado de taller está formado para xestionar, pero ao que o resto do claustro non está habituado. 

As materias teóricas dos ámbitos científico e lingüístico —que permiten ao alumnado de FP Básica obter o título da ESO— tamén se impartirían nesa aula taller, xa que o centro non dispón de aulas libres para facelo noutro lugar. O ciclo está previsto para 18 alumnos e precisaría dunha instalación de grandes dimensións.

No IES República Oriental do Uruguai de Teis o proceso foi similar. Cunha semana de antelación, a consellaría solicitou ao centro un informe sobre dispoñibilidade de instalacións. A resposta foi negativa, xa que o IES ROU non tiña onde situar o ciclo. A pesar diso, dous días antes de que a oferta saíse publicada, o director territorial chamou á dirección para comunicarlle a decisión.

O director, Óscar Pedrido, descoñece por que se seleccionou o seu centro e por que se escolleu precisamente a rama de Electricidade e Electrónica. “Os motivos polos que se decidiu implantar o ciclo aquí descoñecémolos totalmente”, afirma. A normativa vixente esixe que a implantación de ciclos de FP vaia precedida de estudos de oferta e demanda da zona en relación coa titulación que se pretende ofertar. Pedrido sinala que nin viron eses estudos nin participaron en ningún momento do proceso.

A solución prevista pola consellaría para a falta de espazo pasa por instalar unha aula prefabricada no exterior do edificio, o que situará o alumnado dese ciclo illado do resto do instituto. Cada vez que necesiten usar os servizos terán que percorrer unha distancia considerable; e estarán desvinculados da dinámica cotiá do centro. En canto ao profesorado e aos recursos asignados, Pedrido é directo: “Non temos ningún tipo de información concreta”. 

O Salto solicitou á Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e FP que explicase os criterios de selección dos centros, o proceso de consulta seguido, os recursos previstos, a valoración da dimisión do equipo directivo do IES de Carral e a confirmación sobre as condicións da aula prefabricada en Teis.

Na súa resposta, a administración describe a FP como “unha historia de éxito en Galicia” e afirma que “non se pode falar de falta de planificación”. En canto ás aulas prefabricadas —denominadas “aulas nómade”—, o gabinete precisa que “non son un galpón, senón un espazo moi ben dotado e valorado por docentes e estudantes”, e que xa se estrearon “con éxito” en Ames e A Laracha durante este curso. 

A pesar disto, a consellaría non informou sobre os criterios de selección, non explicou o proceso de consulta, nin detallou os recursos asignados.

Máis alá das circunstancias de cada instituto, o que revela este caso é un patrón de actuación que as comunidades educativas de Carral e Teis denuncian por igual: decisións tomadas de forma unilateral, comunicadas a última hora, publicadas no DOG sen resolver as dúbidas previas e sen dotar os centros dos medios necesarios para afrontalas en condicións dignas.

Nin en Carral nin en Teis se opuxeron á FP Básica como ferramenta educativa. O escrito do claustro de Carral é explícito ao respecto: o claustro e o Consello Escolar “están a favor dunha educación pública de calidade, e tamén dunha FP Básica digna e de calidade”. 

O que cuestionan é que esa calidade poida garantirse cando a implantación se fai sen espazos adecuados, sen información sobre o profesorado asignado, sen estudos de oferta e demanda coñecidos polos propios centros e sen o consenso mínimo entre a administración, o concello e a comunidade educativa.