Inditex
Folga xeral das traballadoras do téxtil para plantar cara á patronal de Inditex

Catro meses despois das mobilizacións que paralizaron as tendas de moda da Coruña o primeiro día de rebaixas, as traballadoras do gran comercio téxtil e do calzado volveron á rúa este sábado 23 de maio. 

Desta volta, porén, a convocatoria non é provincial nin autonómica, senón unha folga xeral do sector en toda España, cunha magnitude que os propios sindicatos califican de “feito histórico”. Arredor de 200.000 traballadoras de empresas como Inditex, H&M, Mango, Tendam ou Primark foron chamadas a parar nunha xornada de protestas que percorreu todo o territorio estatal.

O motivo da mobilización nacional é o convenio estatal que a Asociación Retail Textil España (ARTE) —a patronal liderada por Inditex— intenta impoñer ao sector. O pasado 26 de marzo, ARTE asinou un preacordo xunto con CCOO e Fetico, que, segundo as traballadoras, consagra sobre o papel o retroceso que levaban meses denunciando nas rúas.

O preacordo que non convence

“O texto firmado no preacordo supón condicións moito peores das que temos”, explica Lucía, da Confederación Intersindical Galega (CIG) e dependenta en Stradivarius. En xaneiro a estratexia sindical pasaba por blindar os convenios provinciais a través dun acordo marco galego, pero hoxe a resposta é estatal. 

A Unión Xeral dos Traballadores (UXT) convocou este paro xeral porque considera que o preacordo “elimina dereitos a moitas traballadoras dos distintos territorios, cargándose dun plumazo a negociación colectiva dos territorios e xerando unha desigualdade inmensa entre traballadoras antigos e novos”.

Un dos aspectos que máis alarma aos sindicatos é o mecanismo que o preacordo introduce para xestionar as diferenzas salariais entre convenios. A diferenza económica existente entre o que marca o convenio provincial e o novo de ARTE integraríase nun complemento ad personam para as traballadoras que xa están en activo. Pero ese complemento queda “aberto” a ser absorbido e compensado no futuro, o que na práctica significaría salarios conxelados a medio prazo.

O resultado sería un mostrador con dúas categorías de traballadoras: as que conservan o seu salario provincial e as que entran novas co convenio de ARTE, con condicións inferiores. Dende UXT denuncian que isto xera unha “situación de substitución e precarización, que afecta á estabilidade no emprego e “vulnera o principio de igualdade retributiva a igual traballo“.

Para Lucía, o problema vai máis alá dos números: ”O problema é que alonxan a negociación das provincias e as traballadoras afectadas vémonos cunhas condicións que non teñen nada que ver co nivel de vida que hai en cada provincia do Estado.“ 

Os dereitos que están sobre a mesa

A perda non é só salarial. Un dos puntos que máis preocupa é a supresión do complemento do 100% durante as baixas por incapacidade temporal (IT). A proposta de ARTE establece que dos días 1 ao 10 de baixa non habería complemento ningún; dos días 11 ao 20, complementaríase até o 75% só se non houbo máis baixas no mesmo ano; e dos días 21 ao 365, até o 85%. Moi lonxe do 100% que recollen os convenios provinciais galegos.

O preacordo ademais varía segundo o territorio, o que fai que a perda de dereitos sexa asimétrica. Hai rexións que gañan salarialmente ou en redución de xornada, pero perden noutros aspectos como licenzas retribuídas ou períodos de vacacións.

O comercio téxtil é un sector onde as mulleres representan a ampla maioría da forza de traballo e as condicións que se negocian afectan aos dereitos de conciliación.  ”Para nós é unha perda de dereitos e de poder adquisitivo”, resume Mónica, dependenta en Bershka en A Coruña e sindicalista de UXT.

En xaneiro, a estratexia sindical en Galicia pasaba por lograr un acordo marco interprofesional autonómico que blindase a prioridade aplicativa dos convenios provinciais fronte ao de ARTE. Eses meses despois, ese acordo segue sen materializarse. “En Coruña a patronal non se quere nin sentar a negociar o convenio provincial da Coruña, que está caducado”, denuncia Mónica.

Tendas pechadas

Inditex rexistrou en 2024 un beneficio neto récord de 5.866 millóns de euros, un 9% máis que o ano anterior, con vendas de 38.632 millóns. Os beneficios só de Inditex superan os de Primark, H&M e Mango sumados. H&M, pola súa banda, medrou un 33% en 2024. Fronte a eses números, o convenio estatal que promove ARTE fixaría salarios de 18.800 euros brutos anuais para dependentas con máis de 15 meses de antigüidade.

O seguimento da folga evidenciou que a organización do sector vai máis alá de Galiza. UXT destacou a participación en Asturias, Cataluña, A Rioxa, Zaragoza e Cantabria, con especial incidencia en Vigo e A Coruña, onde a resposta das traballadoras foi masiva.

Pola súa banda, O secretario nacional de CIG-Servizos, Carlos Alján, salientou que a mobilización logrou o seu obxectivo máis visible; que as grandes cadeas, como Bershka ou Stradivarius, tiveran que pechar as súas portas.