Teatro
As guerrilleiras galegas e o ‘Ictus’ de Chévere: a MIT de Ribadavia fai unha aposta insólita pola memoria na súa 42ª edición

Ribadavia abre este venres as portas da 42ª Mostra Internacional de Teatro (MIT) e convértese, unha vez máis, nun punto de encontro para creadoras, compañías e público chegado de dentro e fóra de Galiza. Ata o 25 de xullo, a vila ourensá volverá facer dialogar teatro, danza, performance e creación contemporánea nunha programación que este ano ten na memoria —histórica, política, familiar, corporal— o seu fío condutor máis recoñecible.

É a segunda edición baixo a dirección artística de Sabela Mendoza e Gena Baamonde, que insisten na aposta pola creación contemporánea, pola diversidade de linguaxes e formatos e pola escena como espazo de pensamento crítico e experiencia colectiva. “A MIT é a mesma e diferente cada ano. Regresar á Mostra é manter o hábito do extraordinario, o costume de sorprendernos. En tempos escuros, a arte segue sendo un refuxio colectivo para o posible”, sinala a dirección artística sobre unha edición pensada arredor da idea de “cita”: o encontro coas outras, coa memoria, coas escenas vibrantes.

En total serán 25 espectáculos e máis de dez actividades paralelas de mediación e formación, con programación diaria en distintos espazos da vila, ademais dun reforzo dos espazos de encontro profesional e pensamento compartido que caracterizan a mostra.

Unha xornada inaugural marcada pola memoria

A primeira xornada propón xa un percorrido polos grandes temas desta edición. Ás 19h, a Igrexa da Madalena acollerá a lectura performativa de O Miradoiro, de Alomais Teatro, texto gañador do XX Premio Abrente, que convida a reflexionar sobre a condición humana, a vulnerabilidade e a necesidade de construír comunidade. Media hora máis tarde celebrarase, no mesmo espazo, o acto oficial de inauguración da mostra.

Ás 21h, a praza Maior converterase nun escenario ao aire libre para recibir El bolero, da compañía vasca Altraste Danza, unha proposta que explora a capacidade do movemento para crear vínculos entre intérpretes e espectadores.

O peche da xornada chegará ás 23h no Auditorio Rubén García do Castelo con ICTUS (anatomía de A derradeira leición de Castelao), a nova creación de Chévere en coprodución co Centro Dramático Nacional. A compañía galega parte do histórico cadro de Castelao para preguntarse como se constrúe a memoria colectiva, que historias permanecen e cales corren o risco de desaparecer, nunha peza que incorpora lingua de signos e audiodescrición integradas na propia narrativa.

Fin de semana de danza, música e coidados

O sábado, tras a entrega do Premio da Academia Galega de Teatro, convivirán propostas tan diversas como a investigación escénica de Zoombies, a reflexión ecolóxica de Colapso e Mercedes máis eu, o encontro entre Janet Novás —Premio Nacional de Danza— e a creadora musical Mercedes Peón. Construída arredor do ritmo, da escoita e da construción dun “común sensible”, a peza escollerá precisamente Ribadavia para a súa despedida dos escenarios.

O domingo, a palabra e a dramaturxia galega tomarán protagonismo coa presentación de O Miradoiro e unha conversa sobre edición teatral, antes de dar paso ás representacións de Berenguela na gaiola e Hospital de campo, da compañía catalá Societat Doctor Alonso, unha proposta que afonda na vulnerabilidade e nos coidados desde unha singular investigación sobre o corpo.

Con compañías chegadas de Galicia, Portugal, Euskadi, Cataluña, Madrid, Andalucía, Canarias e México, a MIT reafirma nesta edición o seu compromiso coa diversidade de linguaxes escénicas e coa creación contemporánea, facendo de Ribadavia un espazo onde o teatro non só se representa: tamén se pensa, se comparte e se vive.

Cinco pezas para non perder

ICTUS (anatomía de A derradeira leición de Castelao) – Chévere. A gran proposta sobre memoria histórica desta edición. Parte do cadro A derradeira leición do mestre, de Castelao, para reflexionar sobre a memoria democrática, o esquecemento, a transmisión das historias colectivas e o legado do antifascismo galego.

A Fortaleza – A Feroz. Coprodución co Centro Dramático Galego e o festival FITEI do Porto, dirixida pola portuguesa Raquel Sousa. Recupera a memoria das guerrilleiras antifranquistas galegas a través da figura da maqui Consuelo Rodríguez López “Chelo”, un tema moi pouco tratado na escena.

José Afonso, ao vivo nos Coliseus, 1983 – Teatro Experimental do Porto. Revisa o legado de José Afonso e da Revolución dos Caraveis, abordando a memoria política e cultural portuguesa a través dunha proposta escénico-musical de gran formato construída arredor da figura do cantautor, autor do popular Grândola, Vila Morena.

Mi madre y el dinero – Pornotráfico (México). Non traballa a memoria histórica en sentido estrito, pero si a memoria autobiográfica e política, a herdanza familiar e a relación entre o diñeiro, a clase social e a biografía, nun exercicio de reconstrución no que o autor, Anacarsis Ramos, comparte escenario coa súa propia nai.

El cuerpo vacío – CuatroxCuatro (México). Aborda o corpo como arquivo e lugar de memoria. Unha proposta máis poética e menos directamente histórica, máis ben a idea da memoria inscrita nos corpos e nas experiencias.