Decrecimiento
‘Derradeira chamada’: cumpriuse o prazo

Os cinco anos que sinalaba o manifesto publicado en 2014 pasaron sen que se abrise o debate social reclamado.

extinction rebellion madrid gran via
Protesta de Extinction Rebellion en la Gran Vía de Madrid. Foto: Extinction Rebellion.

Coordinador do Instituto Resiliencia

17 jul 2019 06:03

Este mes de xullo fanse os cinco anos da publicación do manifesto Derradeira Chamada, un texto anti-neokeynesiano de reacción ante os signos de que a nova esquerda que xurdía daquela en España como herdeira autoproclamada do movemento dos Indignados do 15 de maio, estaba a se escorar claramente a posicións socialdemócratas clásicas. Aquel texto reclamaba abrir un debate social "amplo e transversal sobre os límites do crecemento" coa finalidade de "construírmos democraticamente alternativas ecolóxicas e enerxéticas que sexan á vez rigorosas e viábeis". E advertía: "como máximo temos un lustro (2014-2019) para asentar ese debate no que nos xogamos o futuro".

Á vista está que o manifesto, malia a súa notablemente positiva e rápida recepción por certo sector social concienciado (o día que apareceu na Internet recibiu mil visitas cada hora, e en apenas tres recibiu máis de cinco mil sinaturas e apoios moi notables como o do ecosocialista Michael Löwy), non viu as súas demandas cumpridas. Entre as personalidades políticas galegas asinantes encontrabamos os nomes de: Ana Miranda, Antón Sánchez, César Santiso, Eva Solla, Laura Bugallo, Lidia Senra, Lois Pérez Leira, Chus Boo, Martiño Noriega, Xan Duro, Xosé Manuel Beiras, Yolanda Díaz...

Por unha banda Podemos —a quen ía dirixido en boa medida o texto e agora coaligado de maneira estable a Izquierda Unida— non só non abandonou a socialdemocracia crecentista senón que continuou a súa viraxe desde a radicalidade inicial na que todo estaba aberto para rematar coa "casta" e transformar o sistema, a un reformismo que asemella cada día máis ao socioliberalismo do PSOE. A presenza de Equo como terceiro elemento dese tándem non valeu polo de agora para estabelecer uns fundamentos realmente ecolóxicos ás propostas de política económica; e se a economía dun partido non é ecolóxica, a ecoloxía (ou o ecoloxismo, máis ben) remata por ter o status de adorno ou, como moito, unha política sectorial máis, lonxe da transversalidade que por coherencia debería ter, xa que é a base física da sociedade.

No canto de virar decrecentista, Podemos nestes cinco anos achegouse máis ao socioliberalismo

Mostra de que os asinantes podemitas do manifesto —comezando polo propio Pablo Iglesias— o deberon esquecer ao día seguinte de o asinaren, é que nas actuais negociacións co PSOE para un posible goberno de coalición, a cuestión de poñer fin á procura imposible do crecemento do PIB, non aparece nin por asomo, cando —no espírito do reclamado polo manifesto— debería ser a base sobre a que asentar un futuro para España e evitar "o colapso social, económico e ecolóxico". E non o fixeron mesmo tendo a ocasión perfecta, agarrándose ao que en teoría debería ser o ministerio de Transición Ecolóxica, convertido en vicepresidencia, como o propio PSOE ten pensado, e levando os seus enunciados teóricos ás últimas consecuencias, e procurando unha aliada na presidenta deste partido, Cristina Narbona, unha das máis afíns a este tipo de viraxes cara a certo tipo de ecosocialismo.

Pedro Sanchez Pablo Iglesias
Pedro Sánchez y Pablo Iglesias reunidos en marzo de 2016 Dani Gago

Por desgraza, ao máximo ao que se chega polo de agora na esquerda española é a enunciados teóricos que na práctica incorren nun tecnooptismo digno máis da ciencia-ficción ca da realpolitik: o Green New Deal quere darlle un respiro ao agoniante capitalismo industrial, a promesa da IV Revolución Industrial mantén acesos os soños da Modernidade máis ilusoria, e o obxectivo de manter unha sociedade de consumo en crecemento permanente baseada nunha enerxía "100% renovable" non se recoñece como a quimera que é, algo que, a nada que se dediquen uns minutos a botar contas e analizar gráficas, calquera persoa pode comprender.

O debate público, lonxe de abordar a fin do crecemento económico, segue marcado polo tecnooptismo afastado de realidade física

Con todo, non foron cinco anos perdidos. Algúns avances houbo no camiño cara a ese debate social que, será ineludible rematar por dar, aínda que for o día que comece a faltar gasolina nos surtidores, medicamentos nas farmacias e alimentos traídos en camión nos supermercados. Deixaremos aquí constancia dunhas poucas mostras. Por unha banda, aos poucos meses daquela explosión de apoios ao manifesto por parte de cidadanía que reclamaba ir máis alá dos manifestos e pasar dalgún xeito á acción, naceu a revista 15/15\15 para unha nova civilización, a partir da constatación compartida co manifesto dunha crise/colapso da civilización actual. Tamén algún medio de comunicación público galego se abriu a tratar a cuestión dos límites de maneira continuada: Ames Radio, co programa Vivirmos nun mundo finito. Un notable cargo público da Comunitat Valenciá, como é o seu síndic major de comptes, Vicent Cucarella, abriu brecha no mundo educativo cun manual de Economía para un futuro sustentable e no terreo da política pública con textos oficiais (Informe de fiscalización de la Cuenta General de la Generalitat) que inclúen expresións tan novas coma a seguinte: "Diante dun escenario con estas características resultará improbable poder manter a medio prazo un crecemento sostido do PIB, habida conta da relación directa existente entre o PIB mundial e o consumo total de enerxía. Este contexto afectará tamén ao sector público, cuxa acción se baseou principalmente no incremento dos ingresos públicos ligados ao crecemento económico (...)."

Extinction Rebellion Ferraz
Acción de portesta en Extinction Rebellion frente a la sede del PSOE en la calle Ferraz de Madrid. Foto: XR

Desde Valencia tamén nos chegou a finais do pasado ano a Nova Declaració Valencianista, que no seu punto 8º afirma: "A crise ecolóxica e a necesidade de decrecemento material determinarán todos os aspectos das nosas vidas. Temos que transitar por esa gran transformación como unha oportunidade de superar o sistema económico actual, baseado na lóxica da acumulación de capital e o individualismo, e de construír unha sociedade consciencia da súa ecodependencia, radicalmente democrática e cunha economía que poña no centro a vida e o benestar de todas as persoas".

Nestes cinco anos tras a publicación do manifesto Derradeira Chamada déronse algúns indicios de que está a nacer un novo relato a partir da consciencia dos límites

Outro economista, Anastasio Urra, introduciu a cuestión, pola súa banda, no mundo da auditoría pública. E o economista ecolóxico e divulgador do Peak Oil de referencia en Galiza, Xoán Doldán, foi recentemente investido como decano de Ciencias Económicas na USC, o cal esperamos contribúa a abrir o mundo académico galego a esta corrente económica fundamentada na realidade biofísica e non nos delirios de independencia natural da economía convencional. O mundo político galego xa se tentou abrir a esta cuestión por medio da tradución dun importante texto encargado polo Parlamento británico, mais sen dar froito ningún polo de agora.

Mesmo desde algún lugar do poder público, noutros puntos do Estado Español, comezan a escoitarse voces que se atreven a falar de "post-capitalismo" vencellándoo coa situación de "emerxencia climática", un concepto —este si— que se abre paso velozmente nas institucións de cada vez máis Estados, mais non sempre cunha aplicación práctica nin totalmente consciente do problema xemelgo do esgotamento da enerxía fósil. Algo que é de agradecer, en boa medida, ao nacemento de novos movementos internacionais como Extinction Rebellion.

Decrecimiento
Os concellos contra o caos climático

Un movemento de concellos pelexa por declarar a emerxencia climática mundial ante a inactividade dos estados.

Estes son tan só algúns indicios do xurdimento dese novo relato que nos debe servir para abandonar o Titanic capitalista-industrialista. Tamén libros, discos, documentais, cómics, seccións en medios de comunicación, innumerables conferencias, xornadas e debates están a abordar a cuestión tanto dentro coma fóra das nosas fronteiras, abrindo paseniñamente fendas nun relato dominante que se está a esborrallar. É por iso que o fracaso do manifesto Derradeira Chamada pode rematar sendo un éxito demorado, algo que chegue fóra de prazo, o cal obrigará sen dúbida a dar este debate da fin do crecemento noutros termos de maior urxencia (de verdadeiro estado de emerxencia) e a aplicar medidas desde o poder aínda máis drásticas. O cal será moito máis difícil, por suposto, e moi proclive a levar por diante dereitos e liberdades fundamentais. Mais hai xa moito que deberiamos ser conscientes de que nos estamos a xogar literalmente a vida nun tempo de desconto.

Sobre o blog
O Centro de Saberes para a Sustentabilidade (CSS) é un Regional Centre of Expertise on Education for Sustainable Development recoñecido oficialmente pola Universidade das Nacións Unidas. Ten como misión fundacional “informar, sensibilizar e implicar a comunidade educativa e a sociedade no seu conxunto na promoción da transformación social necesaria para o cumprimento dos Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable a través de experiencias cos pés na terra que fomenten a conservación, a sustentabilidade, a protección ambiental e a resiliencia“. O goberno do CSS é horizontal e democrático a través dun Consello Reitor formado por representantes de todos os axentes participantes. Máis información: http://www.saberes.eu
Ver todas as entradas
Informar de un error
Es necesario tener cuenta y acceder a ella para poder hacer envíos. Regístrate. Entra na túa conta.

Relacionadas

Ecología
ESS sostenibilidad ecológica No hay planeta B, pero sí plan B
¿Cómo entienden las entidades de la ESS la sostenibilidad ecológica? Llevamos el tema a los Twitch de MeCambio.
Green European Journal
Green European Journal Kohei Saito: “El decrecimiento debe aprender del comunismo”
Su libro ‘El capital en el Antropoceno’, publicado en Japón en el año 2020, ha cosechado un éxito sin precedentes.
Decrecimiento
Saber sustentar Como decrecermos
Luis González Reyes e Adrián Almazán achegan rutas no seu libro “Decrecimiento: del qué al cómo” (Icaria, 2023)
#37254
17/7/2019 15:44

¿Ímonos erguer por fin contra o fascismo terrorista do estado español?
"Los grandes periódicos estatales silencian la exclusiva de ‘Público’ sobre el CNI y el imán de Ripoll "

6
4
Sobre o blog
O Centro de Saberes para a Sustentabilidade (CSS) é un Regional Centre of Expertise on Education for Sustainable Development recoñecido oficialmente pola Universidade das Nacións Unidas. Ten como misión fundacional “informar, sensibilizar e implicar a comunidade educativa e a sociedade no seu conxunto na promoción da transformación social necesaria para o cumprimento dos Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable a través de experiencias cos pés na terra que fomenten a conservación, a sustentabilidade, a protección ambiental e a resiliencia“. O goberno do CSS é horizontal e democrático a través dun Consello Reitor formado por representantes de todos os axentes participantes. Máis información: http://www.saberes.eu
Ver todas as entradas
Palestina
Ocupación israelí El colonialismo israelí está desnudo
La “victoria” genocida del sionismo sobre el pueblo nativo de Palestina o un horizonte de descolonización con una Palestina libre del río al mar, parecen ser los dos únicos finales posibles a una herida colonial que nunca acaba de cerrarse.
Genocidio
Genocidio Un soldado se inmola y un primer ministro renuncia: el genocidio en Gaza provoca acciones desesperadas
Ayer, un soldado ardía hasta morir frente a la embajada israelí en Washington para denunciar la complicidad estadounidense en el genocidio. Hoy, el primer ministro de la Autoridad Palestina ha dimitido.
Salud mental
Violencia psquiátrica La contención mecánica en la sociedad de la coerción
La contención mecánica, práctica que la ONU calificó de tortura en 2013 y que es ilegal en muchos países europeos, sigue llevándose a cabo en numerosos centros psiquiátricos y de Atención Primaria en España.
Acuerdos comerciales
Incrementará las emisiones El Acuerdo UE-Mercosur incumple la legislación climática europea e internacional
Según un análisis jurídico, este tratado de libre comercio aumentaría las emisiones de gases y, por lo tanto, sería contrario a la Ley del Clima de la UE y al régimen climático de la ONU.
O Salto medra contigo
Palestina nun puño Fagamos que o corazón de Palestina latexe máis forte que nunca
Logo da gran acollida da portada do noso último número, encargamos 250 bolsas de tea serigrafiadas con ela para apoiar simbólica e economicamente ao pobo palestino.
Palestina
Italia frente al genocidio Ante la masacre palestina, Italia es mucho más que su gobierno
El apoyo del ejecutivo de Meloni a Israel cuenta con un trasfondo de importantes intereses económicos y unos medios de comunicación que refuerzan el relato sionista. Mientras, la ciudadanía muestra su solidaridad con Palestina pese a la represión.
Violencia policial
Violencia policial Cen colectivos secundan a mobilización en Compostela contra o asasinato dun migrante por un policía na Coruña
Este domingo cumpríronse dous meses do asasinato de Henry, veciño da Coruña, a mans da policía. Desde o movemento antirracista galego non queren esquecer esta data e así lembrar a toda a cidadanía que esta morte “debe ser investigada e aclarada”.

Últimas

Laboral
Laboral As traballadoras da limpeza de Lugo conseguen unha suba de 18,3% do salario tras catro meses de folga
Lograron melloras nas percepcións durante as vacacións, nos permisos e nos seguros de accidentes, ademais dunha garantía para que as traballadoras que participaron na folga reciban integramente os atrasos salariais.
Análisis
Eleccións galegas O BNG e a importancia da organización
A verdade organizativa non está exenta de riscos e contradicións: a mesma organización que estivo a piques de quedar fóra do Parlamento galego é a que hoxe lidera o bloque progresista na Galiza.
Fronteras
INFORME FRONTERAS Regularización Ya acoge la presentación del informe Derecho a la Vida 2023
Caminando Fronteras presenta su informe, un registro de las víctimas en las rutas migratorias de acceso a España, una obligación incumplida de manera permanente por el Estado español. En 2023 hubo 6.618 víctimas.
Carta desde Europa
Carta desde Europa Los peligros de la lealtad inquebrantable a Estados Unidos
La vía para que Alemania se asegure la paz en lugar de la guerra es liberarse del control geoestratégico de Estados Unidos.
O prelo
O Prelo Festas de vida e morte
O díptico de Lorena Conde 'Festas de Gardar' reivindica o goze fronte a un futuro desolador.
Más noticias
Cine
Cine Tras seis años de procesos judiciales, se hace público el documental que denuncia las “chufas de sangre”
El horchatero Andoni Monforte viajó a África y relató en el filme las duras condiciones de trabajo en los campos de chufa de Burkina Faso y la presunta trama de estafas en la que participaban empresas como la valenciana Tigernut Traders.
Incendios
INCENDIO EN VALENCIA Un modelo urbano de especulación, ladrillazo y degradación detrás del incendio en Campanar
Tras el proceso de desinversión, degradación y expulsión de la clase trabajadora se puso en marcha la segunda parte de la operación del PP: su uso para hacer promociones con materiales inflamables y de baja calidad.
Análisis
CASO ALVES Sentencia del caso Alves: una oda al consentimiento que da claves sobre el contexto posterior al sí es sí
El sistema judicial, muy a pesar para las mujeres, ha sido el único sitio que ha otorgado carta de veracidad en la determinación del delito de violación. Por eso, un elemento crucial de la sentencia es el reconocimiento de la verdad.

Recomendadas

Memoria histórica
MEMORIA Emili Darder, entre el humanismo y la desventura
Centenares de mallorquines se reunieron ayer en el Mur de la Memòria, donde fue fusilado públicamente el último alcalde republicano de Palma el 24 de febrero de 1937.
Unión Europea
Unión Europea Clare Daly: “El papel de la Unión Europea ha sido frenar la paz en Ucrania y están haciendo lo mismo con Gaza”
La eurodiputada irlandesa de The Left Clare Daly se ha hecho conocida por sus duros discursos contra el establishment. En esta entrevista se despacha contra la Comisión Europea y muy especialmente contra su presidenta, Ursula Von der Leyen.
Explotación laboral
Uberización La rabia contra el algoritmo se organiza en Bruselas
El Consejo Europeo ha tumbado la primera directiva sobre sus condiciones de trabajo. Los trabajadores del sector siguen su progresivo proceso de organización por sus derechos.
Colonialismo
Colonialismo Musculosos afeminados y ansiedades coloniales: la cultura física como arma anticolonial en Bengala
Esta es la historia de cómo la cultura física fue utilizada como espacio de refugio y rebeldía y cómo el proyecto colonial de la India Británica se caracterizaba por una ansiedad estructural de la que se aprovechaba la población indígena.