Derecho a la vivienda
A crise da vivienda bate na xente nova: “Se traballando non podes permitirte un piso, para que traballamos?”

Apenas un 15,3% das persoas menores de 30 anos en Galiza están emancipadas. A suba constante dos prezos de aluguer e os baixos salarios levan a cada vez máis xente nova a padecer problemas de saúde mental como depresión ou ansiedade.

Independizada dende os 25 anos, Iris, mestra de canto na Coruña, tivo que voltar á casa dos seus pais un ano despois por mor dun incremento no prezo do seu alugueiro ao que non podía facer fronte co traballo inestable que tiña naquela altura: “Sentinme unha fracasada, coma se tivera feito algo mal”.. Este sentimento de fracaso é colectivo e preocupa moito ás profesionais da saúde mental que, como Lucía Lara, psicóloga especializada en ansiedade e xestión do estrés, están convencidas de que é o detonante perfecto para que aumenten as taxas de suicidio entre a mocidade, así como as diagnoses de depresión e ansiedade coas que se atopan cada día na consulta. “É normal sentir frustración e fracaso, non estás podendo cumprir co que se supón que deberías á túa idade”, explica a psicóloga.

Banca
Beneficios caídos del cielo Los grandes bancos reciben 7.000 millones de dinero público mientras pagan mil de impuesto a la banca
Los altos tipos de interés que asegura el Banco de España a entidades financieras les generan siete veces más dinero que el impuesto que pagaron por sus beneficios extraordinarios en 2023.

O último informe publicado polo Observatorio de Emancipación do Consello da Mocidade de España (CJE) amosa uns resultados alarmantes. Mentres que a taxa de emprego da mocidade en Galiza subiu no último ano, baixando o paro xuvenil máis dun 5%, a taxa de emancipación no mesmo grupo de idade neste ano baixou un 1,2%, situándose así no 15,3%, por debaixo da media estatal. A cifra máis baixa dende que existe este informe.

Estes datos semellan explicarse por si sós en canto botamos unha ollada aos prezos dos alugueiros nas principais cidades do país, especialmente na Coruña. O CJE observou no 2023 un incremento do 8% do custo dos alugueiros galegos, ao tempo que establece que o salario medio recibido polas persoas entre 19 e 30 anos non supera os 1.000 euros netos ao mes. Alugar un piso suporía para a meirande parte das mozas e mozos galegos, segundo estes datos, un 93,9% do seu salario, sen contar por suposto os gastos engadidos aos que terían que facer fronte de vivir fóra da casa familiar.

Carlos, xurista de formación, emancipado dende os 25 anos e activista e creador de contido en redes sociais sobre temas relacionados coas necesidades e reivindicacións da mocidade, explica: “Hoxe partimos dunha condición material moito peor que a dos nosos pais, a pesar de que estamos moito máis formados a nivel educativo, e mesmo máis profesionalizados”. Nos seus vídeos explica como o soldo das persoas menores de 30 anos é un 35% menor que a media, equiparándose arredor dos 34 anos. A isto únese un aumento exponencial dos prezos da vivenda. Segundo o Instituto Nacional de Estatística (INE), nos últimos 50 anos no Estado español multiplicouse por cinco a parte de soldo que se destina á vivenda. “Co salario medio que cobramos as persoas mozas, para poder vivir sos nunha vivenda en aluguer teriamos que dedicar incluso máis do 100% do mesmo. Isto é absolutamente ridículo”, recalca o activista.

“Teño a sorte de compartir piso coa miña parella pero si que ás veces paro a pensar que se nos separamos algún día teriamos que compartir piso con outras persoas. Isto é completamente absurdo tendo en conta que ambos traballamos dende moi novos e mesmo tendo dous traballos nalgún momento”, conta Nerea, unha deseñadora gráfica de 27 anos que vive na Coruña. Na outra cara da moeda, Dani, un mozo de 29 anos que leva traballando os últimos tres nun obradoiro de xoiaría, non ve posible marchar da casa de seus pais nun futuro próximo. “Co meu salario actual, que é basicamente o SMI, non me dá para vivir pola miña conta. Hai pouco tiven un problema co coche e xa só con ese gasto non podería ter pagado o piso ese mes”. Coma Dani, moitas mozas e mozos vénse obrigados a quedar na casa ou compartir piso con outras persoas, opción que neste caso prefire deixar para máis adiante: “A verdade prefiro agardar e irme coa miña parella cando poidamos permitírnolo. Pero non vai ser este ano tampouco”. 

“Chega un momento no que non podes evitar plantearte se paga a pena todo o que estás a facer cando nin sequera podes vivir dignamente: vivir soa, aforrar para imprevistos, ir de viaxe… Se traballando non podes permitirte un piso, para que traballamos?”, reflexiona Nerea, pero onde coinciden Merchi, Noelia, Dani, Carlos, Iris. Todos eles mozas e mozos de entre 27 e 30 anos que non ven o momento no que comezar a vivir ese futuro prometido, no que poder emanciparse e formar o seu propio fogar. “Na casa dos teus pais ao final telo todo e é certo que a min gústame vivir nela e estou cómoda coa miña familia, pero sinto que me estou perdendo algo. Cando vives fóra podes chegar a agobiarte polos gastos ou a rutina, pero ao final iso é a vida adulta en parte, non? Iso é o que se supón que temos que vivir”, conta Merchi, auxiliar de enfermería na Coruña que con 27 anos xa ten ganas de ter un fogar propio.

Axudas para a emancipación: habelas hailas

Dende 2022 existe o chamado Bono alugueiro á mocidade co obxectivo, segundo o Ministerio de Vivenda e Axenda Urbana, de facilitar o acceso á vivenda ás persoas entre 18 e 35 anos. Porén, os datos do último ano non reflicten de modo algún os beneficios desta medida. 

“As axudas están mal formuladas. Non ten sentido que poñan límites ao aluguer que podes pagar, sobre todo se é un límite para nada realista cos prezos actuais. O meu piso, o máis barato que atopei, sobrepasa o límite da axuda así que xa non a podo pedir”, conta Noelia, unha traballadora social de 27 anos emancipada dende os 25. O límite ao que se refire é de 600 euros mensuais. Todos os alugueiros por riba desa cifra incumpren un dos requisitos esenciais para solicitar o bono. Tendo en conta que a media dos alugueiros na actualidade ronda os 944 euros, segundo os datos do último informe do CJE, é doado entender a dificultade para acceder a esta axuda que, por outra banda, é de 250 euros ao mes durante un máximo de dous anos. Para Nerea, deseñadora xa emancipada, está claro: “Non é tanto que sexan suficientes ou non, é que son directamente ineficientes”.

Este bono non é a única axuda á que pode optar a mocidade para facer fronte aos prezos do aluguer, senón que leva da man axudas autonómicas. No caso galego, a Xunta de Galiza pode pagar dende un 30% a un 50% do aluguer a maiores do bono, sempre e cando se cumpran unha serie de requisitos, entre os que atopamos ese mesmo límite de 600 euros de aluguer nas cidades de Santiago de Compostela, A Coruña, Vigo, Pontevedra, Lugo, Ourense e Ferrol e un límite de 425 euros no resto de concellos galegos.

Dende o Instituto da Mocidade (INJUVE) piden unha axuda real, adaptada aos prezos do mercado actual e que chegue antes de ter que facer fronte aos gastos. “Debemos aplaudir a creación destas medidas que hai un par de anos parecían estar tan lonxe, pero aínda queda moito que mellorar se de verdade o obxectivo é axudar á mocidade a formar o seu proxecto de vida e garantir o dereito fundamental á vivenda”, corrobora Dani, xoieiro de 29 anos non emancipado.

Á propia sensación de fracaso por non poder dar pasos que se asumen como naturais para o seu momento vital únese a frustración ao vérense moitas veces caricaturizadas coma unha sorte de Peter Pan con medo a voar do niño. 

Noelia está cansa de escoitar que a xente nova non quere emanciparse porque lles gusta demasiado ‘vivir do conto’ a costa dos seus pais. Esta traballadora social tivo que marchar da casa por motivos laborais, pero ao ter un soldo variable precisa axuda económica da familia de vez en cando, tanto para o propio aluguer como para outros gastos do día a día aos que non pode facer fronte: “Para chegar a fin de mes, non podo nin tomar un café coas amigas. Non se trata só de pagar un aluguer, queremos ter calidade de vida”. A esta situación únese a sensación constante de non estar facendo ben as cousas, de non ser suficientemente adulta. “Gustariame que a xente fose consciente de que estamos a telo moitísimo máis difícil á hora de cumprir coas expectativas adultas de independencia económica”, reclama.

“Non é xusto vivir coa presión de que non marchamos da casa ata os 30 e pico porque ‘non queremos’. Igual non nos independizamos porque temos que agarrar tres traballos a xornada partida porque non nos queren facer contratos de oito horas diarias por ser novas. E aínda cando por fin consegues un contrato de oito horas diarias descobres que co salario mínimo segues sen poder permitirte marchar da casa”, afirma Dani.

Un espazo no que crear futuro

Para Carlos, xurista e activista, a solución pasa por dúas medidas chave: a vivenda pública de aluguer, xa que actualmente en España tan só existe un 2,5% e delas só o 3% se destina ao aluguer; e a regulación do aluguer de longa tempada e limitacións ao vacacional. “As experiencias de cidades como Viena, amosan a importancia da vivenda pública de aluguer para o control de prezos, e como medida de xustiza social, que permita que as persoas poidan desenvolverse”, explica. Tamén engade que non estaría de máis que ese aluguer de vivenda pública “teña unha porcentaxe reservada para menores de 30, cuxas condicións de acceso sexan aínda máis favorables”, para fomentar a independencia da mocidade e que podan comezar os seus proxectos vitais.

Así, as claves recollidas nos Diálogos coa Mocidade do INJUVE e o CJE son, en esencia, estas mesmas peticións: a regulación das condicións dos alugueiros, tanto limitando os prezos como as mensualidades de adianto ou a duración dos contratos; ademais do desenvolvemento dun parque público de vivenda en aluguer con especial atención ás persoas máis novas. “Isto posibilitaría a súa emancipación efectiva e o desenvolvemento dos seus proxectos vitais”, afirma o activista.

E non son as únicas reivindicacións por parte da mocidade. Para Noelia, traballadora social, resulta esencial unha limitación aos grandes tenentes: “Vivín en pisos que eran propiedade de persoas que tiñan outros tantos pisos. Convírteno nun negocio, antes era a túa vivenda herdada a que poñías en venda. Agora compran edificios enteiros só para marcar eles os prezos do mercado”. A xentrificación dalgunhas cidades, así como o aumento exponencial de alugueiros vacacionais é algo que tamén preocupa e afecta a esta xeración. “As cidades teñen que ser dos seus habitantes. Cada ano marchan miles de mozas e mozos de Galiza ou mesmo de España moi formados e perfectamente capaces, e co paso do tempo as cidades están sendo habitadas por turistas. Isto é riqueza e progreso? Para quen?”, pregunta Nerea.

A coñecida como “xeración do futuro”, unha xeración que dende a escola aprendeu que ía ter que facer fronte ás grandes crises como a emerxencia climática, os conflitos bélicos ou a polarización social, ten agora a idade á que se supón que debería cambiar o mundo. Pero, sen un fogar ao que volver despois de salvar o planeta, nin Clark Kent sería Superman, nin as mozas e mozos galegos poden desenvolverse como os adultos que o mundo necesita. E, así, a roda segue xirando. “Estase xestando unha xeneración de mozas e mozos sen expectativas de futuro nin razón para facer as cousas”, conclúe a deseñadora gráfica.

Informar de un error
Es necesario tener cuenta y acceder a ella para poder hacer envíos. Regístrate. Entra na túa conta.

Relacionadas

Migración
Migracións Burocracia para os 'refuxiados de segunda': sete rapaces malianos ante o bloqueo do Estado ao pedir asilo
Presos da guerra, chegan a un novo territorio en procura de mellores oportunidades, pero son presos de temporalidades e trámites administrativos, minguando o seu estado anímico e deixándolles estancados nun limbo temporal que os anula como cidadáns.
Caso Carioca
Caso Carioca O caso Carioca a través dunha migrante explotada sexualmente: indemnización mínima e complot policial
O garda civil Armando aliábase con proxenetas e abusaba sexualmente de mulleres prostituídas facendo uso da súa capacidade para regularizar a súa situación.
O Salto medra contigo
O Salto medra contigo Eles por diñeiro, nós por un futuro mellor: subscríbete ao Salto
Sempre que unha multinacional ou un goberno intentaron cometer un atentado medioambiental no noso territorio estivemos alí para contalo. Puidemos facelo porque a nós sostennos a nosa comunidade, pero queremos chegar máis lonxe e por iso precisámoste.
Migración
Migracións Burocracia para os 'refuxiados de segunda': sete rapaces malianos ante o bloqueo do Estado ao pedir asilo
Presos da guerra, chegan a un novo territorio en procura de mellores oportunidades, pero son presos de temporalidades e trámites administrativos, minguando o seu estado anímico e deixándolles estancados nun limbo temporal que os anula como cidadáns.
Caso Carioca
Caso Carioca O caso Carioca a través dunha migrante explotada sexualmente: indemnización mínima e complot policial
O garda civil Armando aliábase con proxenetas e abusaba sexualmente de mulleres prostituídas facendo uso da súa capacidade para regularizar a súa situación.
Turismo
Organización social El turismo de masas revuelve a la España costera: un verano de movilizaciones contra la gentrificación
Las personas que viven en las zonas del Estado con los procesos de turistificación más avanzados han dicho basta. Baleares, Canarias, Cantabria, Cataluña o Valencia prometen un estío de protestas sin precedentes para reclamar un cambio de modelo.
Movimientos sociales
Instituto de las Mujeres Colectivos de personas trans pierden la paciencia con Isabel García: “Debe ser cesada de inmediato”
Plataforma Trans pide medidas contra la directora del Instituto de las Mujeres tras varias informaciones esta semana que apuntan a supuestos amaños en favor de la empresa de su mujer. FELGTBI+ espera una reacción del Ministerio Igualdad.
Palestina
Palestina La ocupación israelí de los territorios palestinos es ilegal según la Corte Internacional de Justicia
Israel viola la convención de Ginebra con su política de asentamientos en Cisjordania y Jerusalén Este. Medidas como demoler propiedades palestinas y reasignarlas a colonos israelíes no son de carácter provisional y el efecto es irreversibles.
Libertades
Derechos y libertades Oleada de suicidios y revueltas en las cárceles italianas
En la cárcel de Trieste, 257 personas se hacinan en un espacio previsto para 150. Allí se desencadenaba la revuelta carcelaria más intensa de una oleada que dio inició hace pocas semanas.
O Salto medra contigo
O Salto medra contigo Eles por diñeiro, nós por un futuro mellor: subscríbete ao Salto
Sempre que unha multinacional ou un goberno intentaron cometer un atentado medioambiental no noso territorio estivemos alí para contalo. Puidemos facelo porque a nós sostennos a nosa comunidade, pero queremos chegar máis lonxe e por iso precisámoste.
Crisis climática
Cine y crisis climática Muyuna Fest, cine selvático para aprender a flotar en un mundo que se hunde
La primera muestra de cine flotante de la historia emerge sobre las aguas del barrio de Belén, en la ciudad de Iquitos (Perú) para fomentar la conservación de la Amazonía y la soberanía audiovisual de los pueblos originarios.

Últimas

Tecnología
Oligopolio tecnológico Un fallo de Microsoft provoca una caída internacional de servicios de transportes, bancos y emergencias
Una interrupción del servicio vinculada a la firma de ciberseguridad Crowdstrike y Windows ha paralizado la actividad de decenas de miles de empresas públicas y privadas poniendo de relieve la dependencia del oligopolio tecnológico.
Unión Europea
Unión Europea Von der Leyen es reelegida como presidenta de la Comisión Europea gracias a un acuerdo con Los Verdes
La presidenta de la Comisión Europea es reelegida con 401 votos a favor. Su discurso incluye nuevas medidas de securitización de las fronteras, entre otras la multiplicación por tres del polémico Frontex.
Migración
Migraciones Burocracia para los ‘refugiados de segunda’: siete jóvenes malienses ante el bloqueo del Estado al pedir asilo
Presos de la guerra, llegan a un nuevo territorio en búsqueda de mejores oportunidades, pero son presos de temporalidades y trámites burocráticos, mermando su estado anímico y dejándoles estancados en un limbo temporal que los anula como ciudadanos.
Sidecar
Sidecar El mismo filo de la navaja: Starmer contra la izquierda
Desde el principio de su liderazgo, Starmer y su equipo decidieron confundir el apoyo acrítico a Israel con una postura ecuánime contra el antisemitismo para poder utilizar esta confusión como un arma con la que matar a la izquierda.
Más noticias
Ocupación israelí
Derechos humanos Amnistía Internacional pide a Israel que ponga fin a la detención masiva y a la tortura de palestinos en Gaza
Un nuevo informe de esta organización de derechos humanos recoge testimonios de 27 exdetenidos entre ellos un niño de 14 años sobre torturas en los centros de detención israelíes.
Explotación laboral
Explotación laboral CC OO se persona contra Nacho Cano por dos posibles delitos contra los trabajadores
El sindicato ha confirmado este viernes que se personará como acusación contra el empresario Nacho Cano, investigado por traer a 17 bailarines mexicanos y mexicanas para trabajar en su espectáculo Malinche de manera irregular.
Opinión
Opinión Nacho Cano y la aplicación selectiva de la Ley de Extranjería
Las autoridades saben que más del 25% de las trabajadoras que atienden personas en situación de dependencia no tiene papeles, y no hay campañas de la policía o de la Inspección de Trabajo para encontrarlas.
Mugimendu Sozialista
Violencia policial La Ertzaintza desaloja el centro socialista Aresti de Bilbao
Decenas de jóvenes se manifestaron frente a los juzgados de la capital vizcaína para denunciar la actuación represiva del cuerpo policial
Madres protectoras
Madres protectoras Un niño y su madre llevan dos años criminalizados por un fallo que dicta su vuelta de Chile a España
Una madre chilena lleva dos años ocultándose con su hijo, a quien reclama el progenitor en España. El Comité de los Derechos del Niño de la ONU dio la razón a la madre sin que ninguna autoridad vele por el cumplimiento de este dictamen.

Recomendadas

Historia
Historia Chipre recuerda los 50 años de invasión turca
Se cumple medio siglo del ataque, seguido por la división y ocupación de la isla a manos del ejército turco. La izquierda chipriota critica el estancamiento de las negociaciones de paz y la falta de interés de Bruselas.
Infancia
Sira Rego “La palabra ‘mena’ deshumaniza al otro y nos negamos a deshumanizar a las infancias”
El Ministerio de Juventud e Infancia, creado en noviembre de 2023, tiene el reto de sacar adelante la propuesta para que se produzca la acogida de los 6.000 niños y niñas no acompañados que se encuentran en Canarias.
Mediterráneo
Fauna marina Compartir playa con tortugas marinas
En los últimos años se ha observado un aumento significativo de la anidación de la tortuga marina, y se espera que esta tendencia continúe en el futuro