Laboral
O metal de Pontevedra vai á folga ante a estratexia patronal de precarizar as súas condicións laborais

A negociación do convenio colectivo do metal da provincia de Pontevedra saltou definitivamente polos aires. Os sindicatos CIG, UGT e CC.OO. convocaron seis xornadas de folga para os días 7, 13, 14, 19, 20 e 21 de maio tras dar por esgotadas as conversacións coa patronal, á que acusan de manter unha posición “inmovilista” e de negarse a introducir melloras substanciais nas condicións laborais dun dos sectores industriais máis importantes de Galiza.

O conflito afecta a máis de 30.000 traballadores da industria do metal na provincia e ameaza con tensionar especialmente a actividade naval de Vigo, xa que as últimas tres xornadas de paro coincidirán coa celebración de Navalia, a Feira Internacional da Industria Naval, un dos principais escaparates do sector a nivel nacional e internacional e co apoio da patronal.

A convocatoria de folga fora impulsada inicialmente pola CIG para esta quinta feira 7 de maio, despois de semanas de negociacións sen avances e ante o que o sindicato definía xa entón como unha estratexia empresarial orientada a precarizar as condicións laborais. Con todo, a última reunión da mesa negociadora, celebrada esta segunda feira, acabou por romper calquera expectativa de achegamento e provocou que UGT e CCOO se sumaran aos paros e ampliaran o calendario de mobilizacións.

A décimo terceira reunión do convenio, lonxe de servir para aproximar posicións, acabou certificando o profundo distanciamento entre ambas as partes. Os sindicatos sosteñen que a patronal non só evitou asumir novas reivindicacións, senón que mesmo endureceu a súa proposta respecto a encontros anteriores. Segundo denunciou o secretario comarcal de CIG-Industria, Xulio Fernández, as empresas convocaron os representantes sindicais tras coñecer a convocatoria de folga “para non ofrecer practicamente nada” e empeorar algúns dos formulamentos económicos xa presentados.

Fernández acusou á patronal de non ter negociado “de boa fe” desde o inicio das conversacións e de intentar impoñer unilateralmente as súas condicións sen atender as demandas da parte social. Ao seu xuízo, o conflito reflicte o esgotamento dun modelo laboral que, segundo asegurou, mantén xornadas excesivas, elevados niveis de subcontratación e problemas estruturais de precariedade e sinistralidade laboral.

Aínda que a discusión salarial ocupa unha parte importante da negociación, os sindicatos insisten en que o enfrontamento trasciende a suba económica formulada polas empresas. A oferta patronal contempla un convenio de catro anos de duración con incrementos salariais acumulados do 13%, despois de rebaixar a proposta inicial do 14,5%. Con todo, as centrais consideran insuficiente ese formulamento, especialmente porque incorpora un límite do 2% á actualización vinculada ao IPC, o que, segundo sosteñen, impediría recuperar o poder adquisitivo perdido nos últimos anos.

Desde a CIG advirten ademais de que un convenio tan longo nun contexto económico incerto pode consolidar unha perda salarial estrutural para miles de traballadores. “Non hai garantías de recuperación do salario real”, sosteñen desde a central nacionalista, que considera “inasumible” asinar un acordo sen mecanismos efectivos de revisión ligados á inflación.

Pero as reivindicacións sindicais van moito máis alá do apartado económico. Un dos principais puntos de fricción é a xornada laboral. O convenio do metal de Pontevedra mantén actualmente unha das xornadas anuais máis elevadas do Estado, e os sindicatos reclaman unha redución efectiva do tempo de traballo. A patronal formulou reducir oito horas anuais, aínda que retrasando a súa aplicación até 2028, unha proposta que as centrais consideran claramente insuficiente.

A CIG critica ademais o que define como medidas “trampa” por parte das empresas. Entre elas, a posibilidade de conceder un día máis de vacacións a cambio de reaxustes na distribución anual da xornada, algo que, segundo o sindicato, non suporía unha redución real das horas traballadas.

Outro dos grandes eixos do conflito é a regulación da xubilación anticipada e dos contratos de relevo. Os sindicatos reclaman fórmulas que permitan rexuvenecer os cadros de persoal e facilitar a incorporación de traballadores novos a un sector que tradicionalmente denuncia dificultades para atopar man de obra cualificada. Neste sentido, desde a parte social consideran contradictorio que as empresas alerten constantemente da falta de profesionais mentres rexeitan melloras destinadas a facer máis atractivas as condicións laborais.

A negociación tamén inclúe demandas relacionadas coa subrogación de cadros de persoal para protexer o emprego en caso de cambios de contratas, unha cuestión especialmente sensible en actividades auxiliares vinculadas ao naval e á industria pesada. Os sindicatos defenden que sen mecanismos de subrogación miles de traballadores quedan expostos a despedimentos ou perdas de dereitos cada vez que se adxudican novos contratos.

Xunto a iso, reclaman límites á subcontratación, á que responsabilizan de boa parte da precariedade e dos accidentes laborais que se rexistran no sector. A fragmentación de cadros de persoal e a proliferación de empresas auxiliares son, segundo as centrais, algúns dos factores que explican o deterioro progresivo das condicións de traballo en determinadas actividades industriais.

A sinistralidade laboral converteuse precisamente noutro dos argumentos centrais da protesta. Os representantes sindicais sosteñen que o metal segue rexistrando accidentes graves con demasiada frecuencia e consideran imprescindible reforzar as medidas preventivas e as garantías laborais. En paralelo, reclaman unha regulación máis estrita do contrato fixo descontinuo para evitar usos abusivos desta modalidade de contratación.

As condicións ambientais en determinados centros de traballo constitúen outro foco de tensión. A plataforma sindical incorpora medidas específicas fronte ao estrés térmico, especialmente no sector naval e en determinadas industrias onde as altas temperaturas durante o verán complican seriamente a actividade laboral. Os sindicatos propoñen implantar a xornada continuada durante os meses de máis calor para reducir riscos para a saúde dos traballadores.

O conflito chega ademais nun momento especialmente sensible para a industria galega. O metal constitúe un dos piares económicos da provincia de Pontevedra, con forte peso do naval, a automoción, as instalacións industriais e as actividades auxiliares. Vigo concentra boa parte desa actividade e prepárase precisamente para acoller unha nova edición de Navalia entre os días 19 e 21 de maio, datas que agora poderían quedar marcadas pola folga.

A coincidencia temporal coa feira naval engade presión ás negociacións. Navalia reúne habitualmente empresas, investidores e representantes institucionais vinculados á industria marítima e constitúe un dos grandes escaparates internacionais do sector. Os sindicatos son conscientes do impacto que poden ter as protestas durante eses días e utilizan esa coincidencia como elemento de presión para forzar un cambio de posición da patronal.

As patronais Asime, ATRA e Instalectra responderon á convocatoria de folga acusando ás centrais sindicais de manter un “bloqueo sistemático” das negociacións. Nun comunicado conxunto, as organizacións empresariais defenderon que aceptaron varias propostas sindicais durante as conversacións e xustificaron a súa postura pola necesidade de garantir a estabilidade e a viabilidade futura das empresas.

Segundo sosteñen, o contexto económico obriga a actuar con prudencia e a evitar acordos que poidan comprometer a competitividade da industria. Os empresarios aseguran ademais que o seu obxectivo é “eliminar incertezas” e ofrecer un marco estable para os próximos anos. Aínda así, recoñeceron ter rebaixado algunhas das súas ofertas iniciais na última reunión, incluíndo o incremento salarial e a redución de xornada.

As patronais tamén mostraron a súa preocupación polo desenvolvemento das mobilizacións e reclamaron á Subdelegación do Goberno e ás forzas de seguridade que garantan o dereito ao traballo de quen decida non secundar a folga. Nese contexto, lembraron os incidentes rexistrados durante as protestas do metal de 2023 e pediron evitar situacións similares.

A folga desenvolverase con mobilizacións nas principais cidades industriais da provincia. En Vigo, a manifestación partirá desde os estaleiros de Beiramar e percorrerá varias das principais arterias urbanas até rematar ante a Delegación da Xunta. En Pontevedra, a marcha arrancará en Mollabao e finalizará na Praza da Peregrina. Tamén están previstas protestas en Vilagarcía e Lalín.

O conflito esténdese ademais ao comercio do metal, un subsector que dá emprego a preto de 10.000 persoas na provincia e cuxo convenio colectivo permanece bloqueado desde hai máis dun ano e medio. As negociacións están paralizadas desde xaneiro despois de que os sindicatos abandonasen a mesa por discrepancias relacionadas coas baixas por incapacidade temporal e a absorción de complementos salariais.

As centrais rexeitan especialmente a intención empresarial de eliminar a cobertura do 100% desde o primeiro día en caso de baixa médica e de suspender temporalmente cláusulas que impiden compensar subidas salariais con complementos xa existentes. Para os sindicatos, esas medidas suporían un retroceso inaceptable en dereitos laborais consolidados.

Neste contexto, a CIG-Servizos decidiu facer coincidir a primeira xornada de folga do comercio do metal coa convocatoria xeral do metal industrial, reforzando así unha mobilización que ameaza con converterse nun dos principais conflitos laborais de Galiza no que vai de ano.